Vi se nalazite ovde: Mondo > Info > Press izbor

Nezavisne: Omladinska ulica svima po volji

0 komentara

17. jul 2008. 13:13 > 13:29

Nazivi ulica u mestima u BiH zavise od toga koje je stanovništvo većinsko. Ipak, ima i duhovitih naziva, a tamo gde ulica nema ime, poštari se snalaze kako znaju

U Bosni i Hercegovini na osnovu naziva ulica u određenom gradu vrlo lako je zaključiti koje nacionalnosti je većinsko stanovništvo u tom mestu.

Nazivi ulica promenjeni su za vreme i posle proteklog rata, a u poslednje vreme sve više je inicijativa za promenama ili pak vraćanjima na staro, pišu banjalučke "Nezavisne novine".

Zajednica udruženja građana Banjaluke zatražila je da se pitanje naziva ulica, naselja i trgova u Banjaluci razmotri sa različitih aspekata, jer je i u ovom, kao i u drugim gradovima u BiH, u toku ratnih godina izmenjeno na stotine naziva ulica i naselja, kao i da sadašnji "vređaju građane nesrpske nacionalnosti".

Gradske vlasti Banjaluke pravdaju se da je pitanje vraćanja ranijih naziva pojedinih ulica složen i izuzetno zahtevan proces, koji je preko noći nemoguće realizovati.

Potpuno identične situacija je i u drugom entitetu, gde nema ulice čiji bi naziv "odgovarao" Srbima.

U ranijem istraživanju "Nezavisnih", u BiH najbrojnija je Omladinska ulica. Ovaj naziv ponavlja se čak 36 puta u 100 opština, a najinteresantnije je da je ovaj naziv podjednako zastupljen u oba entiteta.

Najčešći nazivi ulica na području FBiH, pored Omladinske, jesu Ulica zlatnih ljiljana, Šehidska ulica ili razne varijacije ovog naziva...

Neke ulice na teritoriji Federacije BiH zadržale su i stare nazive tako da postoji i oko 15 ulica maršala Tita ili Titovih ulica.

Na području Federacije ulice često nose nazive drugih gradova, pa je zahvaljujući tome Sarajevska ulica jedan od najčešćih naziva i ima ih oko 15. Jedno od češćih imena koje nose ulice u opštinama u FBiH je i Džemala Bijedića, a ovo ime ponavlja se desetak puta.

Omiljeniji u bosanskoj istoriji definitivno je Kulin ban pa njegovo ime nosi petnaestak ulica na teritoriji FBiH.

U komisijama koje na teritoriji FBiH utvrđuju nazive ulica omiljen je naziv Mahala, pa osim što se mnogo naselja tako zove česti su i nazivi ulica Gornja, Donja, Potok, Duga i Tabak mahala, a često se nazivu mahala dodaje lično ime te postoje Džafer mahala, Hadži Huseinova mahala, Hadži Bajazidova mahala i druge.

U Republici Srpskoj najviše ulica nosi ime svetog Save, Vuka Karadžića, Petra Kočića, Nikole Tesle, kao i Jovana Jovanovića Zmaja. U čak trideset opština u RS građani žive u Svetosavskoj ili Ulici svetog Save.

Posle ovih, najčešće su Ulica Gavrila Principa, kralja Petra Prvog Karađorđevića, ali i Nikole Pašića i Jovana Cvijića.

Više od 20 ulica u opštinama RS nosi ime Vuka Stefanovića Karadžića, reformatora srpskog jezika, a isto toliko ulica u RS nosi naziv po Kralju Petru Prvom Karađorđeviću. Opštinski organi u 20 opština Srpske usvojili su naziv ulice po Gavrilu Principu, priradniku Mlade Bosne, koji je izvršio atentat na Franca Ferdinanda, austrougarskog prestolonaslednika.

Nazivi ulica Beogradska, Vidovdanska, Kosovska su takođe veoma česti, a u mnogim opštinama RS česta je Njegoševa, Ulica Miloša Obilića, Jovana Dučića, Dositeja Obradovića...

Da članovi komisije za utvrđivanje naziva ulica mogu da budu i maštoviti prilikom izbora i predloga imena ulice pokazuju nazivi ulica u nekoliko opštine u BiH. Jedna od takvih je i opština Gradiška/Bosanska Gradiška, koja ima Nebesku ulica, koja se nalazi nedaleko od groblja.

Pored ove, u Gradiškoj ima i Neven ulica, Ulica Tekija, Septembar 91, Cvetna ulica, a u nazivima ulica u Gradiškoj mesto su našli i slavni pisci dečjih bajki braća Grim.

Zanimljiv je i podatak da je Gradiška verovatno jedina opština u BiH kojoj su za nazive ulica poslužili i Albert Ajnštajn, najpoznatiji svetski fizičar, kao i ruski kosmonaut Jurij Gagarin.

Imena ulica predlaže načelnik opštine, po svojoj incijativi ili po inicijativi preduzeća, ustanova političkih organizacija, mesnih zajednica i građana.

Dve opštine u RS, Gradiška i Foča, imaju Dejtonsku ulicu, a opština Istočna Ilidža jednoj od svojih ulica dala je naziv Aerodromska ulica.

Jedna od ulica u opštini Novi grad Sarajevo nosi naziv Uplakana, a u ovoj opštini naićičete i na Trg Barselone, kao i Trg Vilijema Šekspira!

Bolnička i Gimnazijska ulica nalaze se u Goraždu, a veoma neobičan naziv za ulicu je i Fiskulturna, koja se nalazi u Odžaku.

U Gračanici jedna od ulica nosi naziv Obućarska, a zanatski nazivi ulica nisu strani ni u opštini Kreševo, gde se dve ulice nazivaju Zanatska i Kovačka, niti u Ilidži, gde jedna od ulica nosi naziv Tvornička.

Tičija ulica, kao i Ulica Kahve jedinstveni su nazivi ulica u opštini Breza.

Stari nazivi ulica početkom rata u BiH zamenjeni su novim. Tako je, na primer, u Bosanskoj Krupi ulica koja je nosila ime Ive Lole Ribara, narodnog heroja iz Drugog svetskog rata, dobila ime Zlatni ljiljani.

Nekadašnje ratnike zamenili su novi, pa je Partizanska ulica u Gradačcu postala Ulica šehida. Na području opštine Novi grad Sarajevo Skojevska ulica je ponela ime Avde Hodžića. U nekim slučajevima nazivi nisu potpuno promenjeni pa je u centru Sarajeva Trg oslobođenja postao Trg oslobođenja - Alija Izetbegović.

Ulica maršala Tita u Bosanskom Petrovcu postala je Bosanska ulica, a u ovoj opštini Dom partizana postao je Dom ljiljana.

U opštini Višegrad ulica koja se zvala Hamida Beširevića postala je Karađorđeva, a u Foči je Ulica Hasana Kikića ponela ime Hajduk Veljka. Slične promene desile su se i u Kozarskoj Dubici, gde je Ulica Džemala Bijedića postala Ulica kralja Milutina, dok je u istoj opštini Ulica Vuka Karadžića postala Hazarska ulica.

Sarajevo, Mostar i Banjaluka su gradovi u kojima je najizraženije menjanje naziva ulica. Tako je u Sarajevu bivša Ulica Mladena Stojanovića sada Mehmed-bega Kapetanovića, Vuka Karadžića je Pehlivanuša, Đure Đakovića danas je Alipašina, Ivana Gundulića sada je Kotromanića, Ivana Mažuranića je Tabašnica, a bivša JNA danas je Ulica Zelenih beretki...

U Banjaluci nema Titove ulice, Ulica fra Grge Martića sada je Srpska, Ulica A.G. Matoša danas je Ravnogorska, banjalučko naselje Gornji šeher preimenovano je u Srpske toplice, Šehitluci se nazivaju Banj brdo, Mejdan je Obilićevo, a naselje Budžak je Lazarevo...

U distriktu Brčko je, prema odluci iz 2001. godine, najveći broj ulica imenovan po književnicima i prosvetiteljima iz reda sva tri naroda u BiH. U distriktu ulice nose imena Vuka Stefanovića Karadžića, svetog Save, Ive Andrića, Nikole Tesle, Antuna Branka Šimić, Branislava Nušića, Meše Selimovića, Safet-bega Bašagića, Avgusta Šenoe, Branka Ćopića, Skendera Kulenovića, Duška Radovića, Jovana Sterije Popovića, Hasana Kikića... U Brčkom takođe postoje Sarajevska i Banjalučka ulica.

Ime pokojnog Alije Izetbegovića, bivšeg predsednika Predsedništva BiH i Stranke demokratske akcije, uglavnom nose trgovi i aleje, a ovaj naziv ponavlja se više od deset puta.

Ulice u opštinama u kojima su Hrvati većinsko stanovništvo nose potpuno druga imena. Trg Franje Tuđmana, Trg Republike Hrvatske, Trg hrvatskih velikana, Trg hrvatskih branitelja, ulice Gojka Šuška, Janka Bobetka, Mate Bobana, Ulica HVO-a, samo su neki od naziva ulica u opštini Posušje.
Slična situacija je i drugim takvim opštima, pa su u njima najčešći nazivi po banu Jelačiću, Stjepanu Radiću, Anti Starčeviću, kralju Tomislavu i drugi.

U nekoliko opština u RS ulice nose naziv po đeneralu Dragoljubu - Draži Mihailoviću.

Jedan od nerešenih problema u većini opština i gradova u BiH je veliki broj ulica bez imena. Najveći problem nastaje prilikom adresiranja pošte ili kada građani tih naselja pozovu Hitnu pomoć, gde se u velikim naseljima u ulicama bez naziva gotovo nemoguće snaći.

Zbog toga, kako je "Nezavisnim" ranije ispričao jedan od meštana banjalučkog naselja Ramići, u kome ima mnogo ulica bez imena, pisma se adresiraju na veoma neuobičajen način. Kako taj meštanin ima psa vučjaka, tako na pismima koja se adresiraju na njegovo ime, pored naselja, obavezno stoji dopisano "kod vučjaka".

(MONDO)